Logo đỏ tươi trên màn hình, lên hộp lại trầm hơn, và cấp trên hỏi vì sao. Lý do nằm ở cách bản in tạo ra màu: bằng mực trên giấy, không phải bằng ánh sáng. Bài này giải thích in màu offset là gì, vì sao màu in lệch so với màn hình, màu pha Pantone khác in 4 màu ra sao, và nên gửi mã màu gì khi đặt in hộp khăn giấy in logo.
Chúng tôi là Paper World – Thế Giới Giấy, không in màu pha Pantone và không làm bản in thử. Chỗ nào là cách chúng tôi làm, bài ghi rõ; phần còn lại là kiến thức in ấn chung có dẫn nguồn.
In màu offset là gì?
In màu offset là cách tái tạo hình ảnh nhiều màu bằng bốn màu mực: lục lam (cyan, C), đỏ tươi (magenta, M), vàng (yellow, Y) và đen (key, K), gọi tắt là in 4 màu CMYK. Ở khâu chế bản, file thiết kế được chuyển sang hệ màu CMYK và mỗi màu có một bản in riêng. Trên giấy, các chấm mực rất nhỏ của bốn màu nằm cạnh nhau, chồng lên nhau, và mắt hòa chúng thành màu ta nhìn thấy. Màu pha thì khác: mực được pha sẵn đúng một màu rồi in bằng một bản riêng.
Về cách in, máy offset chuyển mực qua một tấm cao su trung gian chứ không ép bản in thẳng xuống giấy. Vỏ hộp khăn giấy của Paper World làm bằng giấy Ivory, in offset 6 mặt. Cấu tạo vỏ hộp có ở bài vỏ hộp giấy Ivory và cách in 6 mặt.
→ Gửi logo kèm mã màu thương hiệu, nhận bản thiết kế miễn phí
Bốn màu mực tạo ra nhiều màu như thế nào?
Sắc độ đậm nhạt đến từ tram: thay đổi kích thước và khoảng cách của các chấm mực. Wikipedia lấy ví dụ: phủ khoảng 20% mực magenta cho ra màu hồng, không phải đỏ tươi đậm. Vì vậy, trong in 4 màu, mỗi màu logo là một công thức tỷ lệ C, M, Y, K riêng.
Mực đen có mặt vì ba màu C, M, Y phủ đậm chồng lên nhau chỉ cho một màu tối chưa trọn. Bản mực đen giúp vùng tối, chữ và nét mảnh sắc hơn, lại đỡ tốn mực.
Vì sao màu logo trên hộp khác màu trên màn hình?
Màu logo trên hộp khác màu trên màn hình vì hai bên tạo màu theo hai cách ngược nhau. Màn hình phát ra ánh sáng đỏ, lục, lam (RGB) và cộng chúng lại; bản in dùng mực hấp thụ bớt ánh sáng phản xạ từ nền giấy, và chỗ trắng nhất chính là màu giấy. Mỗi cách có một gam màu, tức vùng màu tái tạo được, và hai vùng này không trùng nhau. Màu nằm ngoài vùng của bốn mực phải đổi sang màu gần nhất in được, vì vậy màu in luôn có chênh lệch nhất định so với màn hình.
Sơ đồ minh họa nguyên lý, không phải mẫu màu
Màu nào dễ bị lệch khi chuyển sang CMYK?
Theo hướng dẫn in của Canva, màu RGB rất sáng và rực như xanh dương điện, hồng nóng, hồng neon hay tím rực thường nằm ngoài gam in, nên in ra nhạt hoặc trầm hơn so với màn hình. Wikipedia cũng ghi nhận gam màu của bốn mực đôi khi là giới hạn khi in màu logo doanh nghiệp, và không cách chuyển đổi nào giữ y nguyên được màu nằm ngoài gam. Logo có những màu như vậy thì nên nói với bên thiết kế ngay từ đầu.
Mã HEX trên website có dùng để in được không?
Mã HEX (dạng #RRGGBB) là cách viết gọn giá trị RGB, tức là mã màu cho màn hình, không cho biết tỷ lệ mực. RGB và CMYK đều phụ thuộc thiết bị, không có công thức chung để đổi qua lại; muốn đổi sát phải dùng hệ thống quản lý màu với hồ sơ màu ICC (Wikipedia). Vì vậy, bộ nhận diện có mã CMYK cho logo thì gửi mã đó; chỉ có HEX thì ghi rõ là mã lấy từ website.
Ngoài màn hình, điều gì làm màu in trông khác?
Cùng một file, màu trên hộp còn tùy vào giấy, chấm mực, ánh sáng nơi đặt hộp và chính màn hình người duyệt.
Giấy, bề mặt in và điểm tram
Mực in thường trong suốt, nên màu giấy góp vào màu cuối cùng: theo nhà in Tradeprint, giấy hơi ngà có thể cho màu đậm hơn dự kiến. Giấy tráng phủ và giấy không tráng có thể cho màu khác nhau thấy được; cán màng bóng hay mờ cũng làm màu trông khác. Còn hiện tượng gia tăng điểm tram (dot gain): chấm mực nở ra trên giấy, làm bản in đậm hơn dự kiến nếu khâu chế bản không bù trừ, rõ hơn trên giấy không tráng, thấm mực.
Ảnh dưới là một hộp chúng tôi đã in trên vỏ giấy Ivory: nền xanh navy phủ kín bên cạnh ảnh cảng container nhiều chi tiết. Xem thêm mẫu hộp khăn giấy in logo đã thực hiện. Hai loại giấy bìa hay dùng làm vỏ hộp khác nhau ra sao có ở bài giấy Ivory khác giấy Duplex thế nào.
Ánh sáng nơi đặt hộp
Theo X-Rite, vật dưới đèn sợi đốt trông đỏ hơn so với dưới ánh sáng ban ngày, và hai màu có thể giống nhau dưới nguồn sáng này nhưng lệch nhau dưới nguồn sáng khác (metamerism). Vì thế, hộp đặt dưới đèn vàng của chuỗi nhà hàng hay quán karaoke có thể trông ấm hơn so với lúc xem dưới ánh sáng tự nhiên.
Mỗi màn hình hiển thị một kiểu
Không có quản lý màu, cùng một file có thể hiện màu khác nhau trên laptop, điện thoại và màn hình văn phòng (Color management). Theo Pantone, muốn so màu trên màn hình với mẫu thật, cần màn hình chất lượng cao đã hiệu chuẩn, có hồ sơ màu, và xem mẫu dưới ánh sáng D50. Văn phòng thường thiếu những điều kiện này, nên màn hình chỉ cho biết màu gần đúng.
Màu pha Pantone là gì, khác in 4 màu thế nào?
Màu pha (spot color) là mực được pha sẵn đúng một màu rồi in một lượt bằng bản in riêng, còn in 4 màu dựng màu từ các chấm C, M, Y, K. Pantone là hệ đánh số màu pha phổ biến. Thương hiệu hay chỉ định màu pha cho logo vì mực pha theo chuẩn giúp màu ổn định giữa các máy in, các lần in và các nhà in. Đổi lại, mỗi màu pha thêm vào là thêm mực, thêm bản in, thêm lượt in, nên chi phí và độ phức tạp tăng lên.
Paper World không in màu pha Pantone, vì chi phí in màu pha cao.
Cũng cần biết: chỉ một phần màu Pantone mô phỏng được bằng CMYK (Wikipedia), và theo Pantone, giá trị CMYK quy đổi thường cho màu nhạt hơn khi gam CMYK không đủ rộng.
Logo chỉ có mã Pantone thì chuẩn bị thế nào?
Bộ Pantone Color Bridge đặt mỗi màu Pantone cạnh màu CMYK gần nhất, kèm giá trị RGB và mã HTML; bộ nhận diện chưa ghi mã CMYK tương ứng thì designer của anh/chị có thể tra theo bộ này. Theo Pantone (2021), Color Bridge không gồm các màu in bằng mực nền kim loại, dạ quang và pastel, nên logo dùng nhũ vàng, nhũ bạc hay màu dạ quang cần trao đổi với bên thiết kế trước khi duyệt file.
Gửi mã màu thương hiệu cho bên in thế nào?
Khi gửi logo để in hộp, anh/chị nên chuẩn bị:
- Mã CMYK của logo, nếu bộ nhận diện có. Đây là công thức mực, bên thiết kế không phải đoán từ màu màn hình.
- Mã Pantone hoặc HEX đang dùng, ghi rõ là mã gì. HEX là mã màn hình, Pantone là mã màu pha; mỗi loại cần cách quy đổi khác.
- File logo dạng vector. Logo vector giữ nét sắc khi phóng to hay thu nhỏ. Logo nên đặt ở mặt nào có ở bài bố cục logo trên 6 mặt hộp.
- Một ấn phẩm đã in đúng màu thương hiệu (danh thiếp, catalogue), nếu có, để anh/chị tự so với file thiết kế và mô tả rõ màu mong muốn.
Và chấp nhận trước một điều: màu in sẽ có chênh lệch nhất định so với màn hình. Nếu đang so nhiều nơi in, hãy hỏi thêm: in mấy màu, có in màu pha không, duyệt màu bằng file hay bản in thử; câu về cách duyệt mẫu và các câu khác nằm trong 9 câu hỏi nên hỏi trước khi chọn đơn vị in.
Không có bản in thử, duyệt màu trên file ra sao?
Paper World không làm bản in thử; mẫu hộp, kể cả màu, được duyệt bằng file thiết kế. Bộ phận thiết kế làm miễn phí và chỉnh sửa đến khi anh/chị duyệt file. Sản xuất mất 7–10 ngày kể từ khi duyệt file, nên màu cần chốt ở lần duyệt cuối: với chúng tôi, file đã duyệt là bản chốt. Các điểm khác cần soát trên file có ở bài checklist duyệt file thiết kế hộp.
Vài cách duyệt màu trên file cẩn thận hơn:
- Xem file trên ít nhất hai màn hình, ví dụ máy tính và điện thoại; đừng chỉnh màu chỉ dựa vào một màn hình.
- Hỏi bên thiết kế màu logo trong file đang dựng theo mã nào, đối chiếu với mã trong bộ nhận diện.
- Đặt file cạnh ấn phẩm thương hiệu đã in để so sắc độ.
- Với màu rất tươi, chấp nhận màu in trầm hơn, hoặc chọn sắc độ dịu hơn từ đầu.
Muốn hỏi về màu logo trên hộp? Gọi 0901 077 077 hoặc nhắn Zalo Tuấn Nguyễn 0903 004 112.
Câu hỏi thường gặp về màu in offset
Màu in có giống hệt file thiết kế không?
Không. Màn hình tạo màu bằng ánh sáng, bản in tạo màu bằng mực trên giấy, và hai cách có gam màu khác nhau, nên màu in luôn có chênh lệch nhất định so với file trên màn hình.
Paper World có in màu pha theo mã Pantone không?
Không. Paper World không in màu pha Pantone vì chi phí in màu pha cao. Bộ nhận diện dùng mã Pantone thì anh/chị gửi mã đó để bên thiết kế tham chiếu khi dựng file, rồi xem lại màu trên file trước khi duyệt.
Chỉnh màu trong bản thiết kế có mất phí không?
Không. Thiết kế hộp miễn phí và được chỉnh sửa đến khi anh/chị duyệt file; chỉnh màu nằm trong phần chỉnh sửa đó. Gửi logo và thông tin đặt in, chúng tôi phản hồi báo giá trong khoảng 30 phút.
